TransInfo

InfoBus

InfoRail

InfoTram

InfoBike

InfoAir

InfoShip

  • Start
  • rejestracja
Konto użytkownika
Aby korzystać z konta użytkownika musisz się najpierw zalogować.
Jeśli nie posiadasz jeszcze swojego konta - zarejestruj sie już teraz!

Podstawowe dane


Informacja dostępna dla wszystkich użytkowników systemu|







Dane szczegółowe














Minimum jedna opcja musi być wybrana
turystyczne


organizator, pośrednik
Kontakt dostępny dla wszystkich użytkowników systemu



Profile społecznościowe




Informacje o przewoźniku
Załącz dokumenty
Opis jak co działa

Oświadczam iż zapoznałem się regulaminem serwisu


WYCZYŚĆ FORMULARZ
ZATWIERDŹ
Podstawowe dane


Informacja dostępna dla wszystkich użytkowników systemu|







Dane szczegółowe













Kontakt dostępny dla wszystkich użytkowników systemu



Profile społecznościowe




Informacje o biurze podróży
Załącz dokumenty
Opis jak co działa

Oświadczam iż zapoznałem się regulaminem serwisu


WYCZYŚĆ FORMULARZ
ZATWIERDŹ
Podstawowe dane











Profile społecznościowe



Dodatkowe informacje o użytkowniku

Oświadczam iż zapoznałem się regulaminem serwisu


WYCZYŚĆ FORMULARZ
ZATWIERDŹ
Podstawowe dane


Zamawiam darmowy newsletter


Oświadczam iż zapoznałem się regulaminem serwisu


ZATWIERDŹ

Dziękujemy za rejestrację

Wiadomość z potwierdzeniem oraz szczegółami została wysłana na adres e-mail podany przy wypełnianiu zlecenia.


ZAREJESTRUJ SIĘ

TransInfo

InfoRail

Ocalić od zapomnienia - Autosan H9 [FILM]
Łukasz Supel - Opublikowano: 02.05.2018 13:35:03
Ocalić od zapomnienia - Autosan H9 [FILM]

Prezentujemy film przygotowany przez Romana Majewskiego, długoletniego dyrektora sprzedaży w Autosanie, który z wykorzystaniem archiwalnym materiałów przybliża czas świetności autobusu-legendy - Autosana H9.

My z kolei przypominamy nasz tekst o "dziewiątce", który publikowaliśmy w ramach cyklu "Ocalić od zapomnienia".

Sanocka Fabryka Autobusów uruchomiła seryjną produkcję autobusu Autosan H9 w wersji międzymiastowej i turystycznej w IV kwartale 1973 r. Nowe autobusy odznaczały się wysokim stopniem zabezpieczenia antykorozyjnego, a tym samym - wysoką trwałością. Sanocka konstrukcja stała się laureatem kilku nagród - w 1973 r. otrzymała tytuł Mistrza Techniki Rzeszowszczyzny (Autosan H9-03), a w 1974 r. twórcy Autosana H9 zostali uhonorowani I Nagrodą Zarządu Wojewódzkiego NOT.

Autosan H9 stał się pełnoprawnym następcą mocno przestarzałego Sana H100. Ostatni egzemplarz H100 zjechał z taśmy produkcyjnej w dniu 27 lipca 1974 r. z kolejnym numerem 33 273. Podstawą oferty stały się wersje H9-03 oraz H9-15, jednak w ofercie SFA figurowały również pojazdy wyposażone w silnik starachowicki. W IV kwartale 1975 r. podjęto w SFA produkcję seryjną miejskiej wersji Autosana H9. Nową wersję oznaczono w zależności od zastosowanego silnika: H9-33 (silnik 359) oraz H9-35 (silnik 6c107). Miejskie odmiany H9 nie różniły się zbytnio pod względem technicznym od wersji międzymiastowej. Wprowadzono tu instalację elektryczną na napięcie 24 V, co umożliwiło unifikację z osprzętem i wyposażeniem stosowanym w Jelczu PR 100.

Autobus został przystosowany do przewozu 70 osób, w tym 24 na półtwardych fotelach. Dopuszczalne było 20-procentowe przeciążenie. We wnętrzu pojawiły się liczne poręcze. Do wyposażenia posłużyły elementy z autobusu Jelcz PR 100 i samochodu Polski Fiat 125p. W nowym Autosanie zastosowano szerokie, czteroskrzydłowe drzwi, umiejscowione na zwisie przednim i tylnym, sterowane systemem elektryczno - pneumatycznym z miejsca kierowcy. Ponadto, wzorem autobusów międzymiastowych, kierowca posiadał drzwi na klamkę, umieszczone z lewej strony, na zwisie przednim. Obniżeniu uległy natomiast stopnie wejściowe, zrezygnowano tym samym z bagażników podpodłogowych. W miejskich Autosanach zastosowano wydajne ogrzewanie niezamarzającym płynem borygo (dotychczas stosowano ogrzewanie powietrzem). Sylwetka miejskiej odmiany H9 nieco różniła się od wersji międzymiastowej. Linia dachu przebiegała równo, jak w Sanoku 09, zaś nad przednią szybą pojawiło się wydzielone miejsce na tablicę kierunkową. Autosan H9-35 zyskał wielką popularność wśród przedsiębiorstw komunikacyjnych w mniejszych miastach i zdominował tamtejszy tabor na długie lata. Odmiana H9-33 takiej popularności nie zyskała, ale figurowała w ofercie SFA do 1980 r.

50 tysięcy autobusów z Sanoka

W r. 1976 przypadł w SFA jubileusz wyprodukowania 50-tysięcznego autobusu. Pierwszym była Polska Lancia, która opuściła bramy fabryki w 1926 r.... Program produkcyjny SFA, obok autobusów miejskich, międzymiastowych i turystycznych H9, obejmował również przyczepy samochodowe dużej ładowności i specjalistyczne zabudowy podwozi samochodów Star i Jelcz.

W II kwartale 1977 r. przeprowadzono pierwszą modernizację Autosana H9-33/35. Zlikwidowano drzwi dla kierowcy, wzorem miejskich autobusów z JZS. Ponadto unowocześniono elektryczno - pneumatyczny system sterowania drzwi, zastępując przy tym niektóre elementy, importowane dotąd z RFN, częściami krajowymi. Usprawnienie pojazdu objęło również system ogrzewania wnętrza.

Również w 1977 r. przeprowadzono modernizację całej rodziny H9. Wiązało się to ze zmianami poszczególnych elementów jezdnych, pochodzącymi z Fabryki Samochodów Ciężarowych w Starachowicach. Ulepszono most tylny, oś przednią oraz układ hamulcowy. W tym samym r. powstały w SFA dwa pierwsze autobusy specjalnego przeznaczenia, które opisywaliśmy w odrębnym artykule.

Rok 1978 to kolejna modernizacja autobusu H9-33/35. Wprowadzono w pojazdach tego typu nowy układ kierowniczy z przekładnią typu ZF 8060.978.148 oraz nowe koło kierownicy, wytwarzane na licencji Berliet przez Warszawską Fabrykę Tworzyw Sztucznych "Pollena". Unowocześniono również układ sterowania drzwiami.

Autosan H9-20 i H9-21

W I kwartale 1980 r. SFA uruchomiła produkcję autobusu międzymiastowego Autosan H9-21. W stosunku do oferowanych dotychczas modeli, konstrukcję wydłużono o 690 mm (do 10 000 mm) i podwyższono o 160 mm (do 3150 mm). Znacznie wydłużono rozstaw osi - o 700 mm (do 4700 mm), nieznacznie zmieniono wymiary zwisu przedniego i tylnego. Wydłużenie autobusu pozwoliło konstruktorom na zwiększenie pojemności pasażerskiej - autobus mógł przewieźć 51 pasażerów, w tym 39 na miejscach siedzących. W dotychczas stosowanym silniku andrychowskim zastosowano turbodoładowarkę, co pozwoliło na zwiększenie mocy o 12 KM (do 150 KM). Zmodernizowany silnik oznaczono symbolem 6CT107/A3. Zrezygnowano z oferty pojazdów z silnikiem starachowickim typu 359. Autosan H9-21 otrzymał nowy tłumik oraz skuteczniejszą izolację komory silnika, co przyczyniło się do znacznego spadku hałasu wewnątrz pojazdu. Modernizacja objęła ponadto:

• wprowadzenie hydraulicznego sterowania sprzęgła,

• wprowadzenie automatycznego przełącznika hamowania w miejsce zaworu przekaźnikowego przy hamulcu ręcznym, który - w razie awarii hamulca zasadniczego - uruchamia automatycznie hamulce bezpieczeństwa,

• zmianę usytuowania wycieraczek,

• wprowadzenie obrotomierza,

• wprowadzenie nowych świec płomieniowych,

• wprowadzenie nowych rozwiązań konstrukcyjnych dachu oraz zmianę procesów spawania poszczególnych jego elementów, • wprowadzenie spawanej podłogi z tarafleksu, tworzącej szczelną wannę wewnątrz autobusu, • umiejscowienie chwytu powietrza w górnej części ściany bocznej,

• likwidację okien na bocznych słupkach tylnych,

• likwidację dodatkowych szybek w pasie nadokiennym,

• zwiększenie objętości szyb bocznych,

• wprowadzenie zawiasów wewnętrznych do bagażników podpodłogowych i komory silnika,

• poprawę ogrzewania wewnątrz pojazdu.

Niedługo później SFA wprowadziła do oferty turystyczną odmianę opisanego powyżej autobusu - oznaczoną symbolem Autosan H9-20. Pojazd przystosowany był do przewozu 41 pasażerów na wygodnych, lotniczych fotelach. Pod względem technicznym nie różnił się od modelu H9-21. W 1980 r. zaprzestano produkcji popularnych Autosanów H9-03 i H9-15. W ofercie SFA pozostały zatem trzy autobusy: Autosan H9-35 (posiadający wciąż wymiary i rozwiązania techniczne starszej generacji rodziny H9), H9-20 oraz H9-21. Jednak już niebawem pojawią się w niej zupełnie nowe modele, o czym opowiemy w kolejnym odcinku naszego cyklu. Czytaj więcej TUTAJ




Spodobał Ci się ten artykuł? To polub nas na
Sprawdź też:
Autosan
oldtimer
Dyskutuj pod tym artykułem bezpośrednio na !

Dodaj komentarz

Aby móc dodawać komentarze należy się zalogować
Portal TransInfo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść zamieszczanych komentarzy. Mechanizm komentowania służy merytorycznej dyskusji dotyczącej informacji oraz materiałów umieszczanych w Portalu TransInfo.pl. Pragnąc przestrzegać obowiązującego prawa oraz zachować merytoryczny charakter dyskusji informujemy, że komentarze pozamerytoryczne, obraźliwe, utrzymane w tonie lekceważącym osoby trzecie lub zawierające jednoznaczne oskarżenia wobec tych osób będą usuwane. InfoBus zastrzega również sobie prawo redakcji bądź skrótów pojawiających się na portalu opinii.

Twój planner podróży


Z:
DO:
DATA
ODJAZDU
CZAS
ODJAZDU

SZUKAJ
Newsletter

Firma "JMK analizy rynku transportowego" oferuje na bieżąco aktualizowaną informację przetargową w zakresie dostaw taboru szynowego, autobusowego oraz obsługi linii komunikacyjnych. Wykup dostęp on-line!
Aktualizowane co miesiąc raporty na temat liczby zarejestrowanych nowych oraz używanych autobusów w Polsce to kompendium wiedzy na temat tego segmentu gospodarki. Analizy zawierają m.in. szczegółowe...
Sprawdź nasz nowy cennik reklamowy na rok 2019 Nasz portal działa w branży transportu publicznego od 2001 roku. Początkowo - tylko pod nazwą InfoBus.pl - obejmował tylko tematykę autobusową....