TransInfo

InfoBus

InfoRail

InfoTram

InfoBike

InfoAir

InfoShip

  • Start
  • rejestracja
Konto użytkownika
Aby korzystać z konta użytkownika musisz się najpierw zalogować.
Jeśli nie posiadasz jeszcze swojego konta - zarejestruj sie już teraz!

Podstawowe dane


Informacja dostępna dla wszystkich użytkowników systemu|







Dane szczegółowe














Minimum jedna opcja musi być wybrana
turystyczne


organizator, pośrednik
Kontakt dostępny dla wszystkich użytkowników systemu



Profile społecznościowe




Informacje o przewoźniku
Załącz dokumenty
Opis jak co działa

Oświadczam iż zapoznałem się regulaminem serwisu


WYCZYŚĆ FORMULARZ
ZATWIERDŹ
Podstawowe dane


Informacja dostępna dla wszystkich użytkowników systemu|







Dane szczegółowe













Kontakt dostępny dla wszystkich użytkowników systemu



Profile społecznościowe




Informacje o biurze podróży
Załącz dokumenty
Opis jak co działa

Oświadczam iż zapoznałem się regulaminem serwisu


WYCZYŚĆ FORMULARZ
ZATWIERDŹ
Podstawowe dane











Profile społecznościowe



Dodatkowe informacje o użytkowniku

Oświadczam iż zapoznałem się regulaminem serwisu


WYCZYŚĆ FORMULARZ
ZATWIERDŹ
Podstawowe dane


Zamawiam darmowy newsletter


Oświadczam iż zapoznałem się regulaminem serwisu


ZATWIERDŹ

Dziękujemy za rejestrację

Wiadomość z potwierdzeniem oraz szczegółami została wysłana na adres e-mail podany przy wypełnianiu zlecenia.


ZAREJESTRUJ SIĘ

TransInfo

InfoRail

ITS4mobility - inteligentny system transportowy zarządzający komunikacją miejską
Witold Szlachta - Opublikowano: 09.03.2003 14:37:59
ITS4mobility - inteligentny system transportowy zarządzający komunikacją miejską

Dopijam ostatni łyk kawy. Szybko zakładam kurtkę, buty i wybiegam z domu. Na przystanek mam niedaleko, na szczęście nie muszę więc biec zbyt długo. Uff, chyba zdążyłem. Pół minuty po czasie, ale nie widziałem, żeby autobus już jechał. Zatem pewnie trochę się spóźni. Mijają 3 minuty. A może jednak już pojechał? 7 minut - coś nie tak, chyba wezmę taksówkę, bo się spóźnię do pracy.

Taką sytuację zna wiele osób korzystających z publicznej komunikacji. Co prawda jakość jej funkcjonowania i jeden z najważniejszych jej aspektów - punktualność bardzo się poprawiły na przestrzeni ostatnich lat, jednak sytuacje takie jak opisana powyżej ciągle się zdarzają i ciągle będą się zdarzać, dopóki pasażerowie nie będą mieli dostępu do danych o faktycznych, rzeczywistych czasach odjazdu pojazdów komunikacji miejskiej z konkretnych przystanków. To sformułowanie: "czas rzeczywisty" będzie się poniżej powtarzać, zatem spieszę wyjaśnić, co ono oznacza: w tym przypadku jest to ni mniej ni więcej, tylko czas faktyczny a nie zaplanowany w rozkładzie jazdy. Jest przecież oczywiste, że z różnych przyczyn te dwa czasy mogą się od siebie dość znacznie różnić.

Inteligentne systemy transportowe
Naprzeciw potrzebom pasażerów, którzy domagają się coraz sprawniejszego funkcjonowania komunikacji miejskiej wychodzą tzw. inteligentne systemy transportowe (ITS - Intelligent Transport Systems). Jest to grupa nowatorskich narzędzi bazujących na technologii informatycznej, bezprzewodowej komunikacji i elektronice pojazdowej. Dzięki dostępowi do informacji o aktualnym stanie komunikacji w mieście, w czasie rzeczywistym, odpowiednie władze (zarządy transportu miejskiego), a także przewoźnicy i pasażerowie są lepiej poinformowani, mogą zatem podejmować bardziej optymalne decyzje dotyczące transportu. Systemy ITS mogą wpływać na usprawnienie komunikacji miejskiej, zwiększają komfort pracy kierowcy i komfort podróżowania pasażerów, poprawiają bezpieczeństwo transportu publicznego i zmniejszają jego negatywny wpływ na środowisko naturalne.

ITS4mobility - system ITS w praktyce
Volvo Bus Corporation jest nie tylko dostawcą środków komunikacji - autobusów. Celem firmy jest dostarczanie klientom całych rozwiązań transportowych. Doskonałym przykładem jest tu współdziałanie Volvo i brazylijskiego miasta Curitiba, w wyniku którego powstał tam opisywany już w jednym z poprzednich wydań Globusa (Magazynu użytkowników i miłośników autobusów Volvo) system Metrobus. Dla przypomnienia: system ten został oparty na wielkopojemnych autobusach dwuprzegubowych, które z dużą częstotliwością i szybkością (korzystając z wydzielonych pasów ruchu) wożą pasażerów po głównych trasach w mieście, do których mniej obciążonymi trasami dowożą ich mniejsze autobusy. Jest to jeden z przykładów zaangażowania Volvo w poprawę funkcjonowania komunikacji publicznej w danym mieście. Stworzono nawet dział mający na celu wspieranie klientów w tworzeniu rozwiązań transportowych: Volvo Mobility Systems. VMS wspomagał organizowanie komunikacji w Curitibie, zaprojektował także system ITS4mobility. Jak mówi Göran Varosy z Volvo Mobility Systems: "dzięki ITS4mobility nasi klienci - przewoźnicy i władze lokalne mogą zaoferować swoim klientom - pasażerom - produkt lepszy jakościowo." ITS4mobility został wdrożony w kilku europejskich miastach, jak Newcastle, Helsinki, duńskie Odense, czy Jönköping i Västeras w Szwecji. Jednak największy zasięg system ma w rodzinnym mieście Volvo, Geteborgu. Obejmuje on 450 autobusów i tramwajów a także 140 przystanków, na których zostały umieszczone wyświetlacze. Na czym więc polega ten system i jakie korzyści daje pasażerom i czy tylko im?

Przede wszystkim aktualność
Żeby nie powtarzały się sytuacje opisane na wstępie, pasażerowie muszą mieć dostęp do aktualnych informacji. To właśnie najważniejsza cecha ITS4mobility. Wykorzystując łączność bezprzewodową, systemy pozycjonowania i ciągłe uaktualnianie danych, pasażerowie mają stały dostęp do informacji o rzeczywistym czasie odjazdu autobusów. Na przystanku, który jest objęty systemem, oprócz tradycyjnego rozkładu jazdy, znajduje się tablica świetlna informująca o rzeczywistym czasie odjazdu autobusów. Co ciekawe, tę samą informację można uzyskać jeszcze przed wyjściem z domu. Zatem, czasem, jeśli autobus się spóźnia, można spokojnie dopić kawę. Informacja o faktycznym czasie odjazdu autobusów dostępna jest przez WAP w telefonach komórkowych, a także w Internecie (http://komfram.trafikkontoret.goteborg.se/cgi-bin/vg). W autobusach również zainstalowane są tablice świetlne, które pokazują nazwę najbliższego przystanku oraz numery autobusów i tramwajów, do których można się przesiąść, jak również czas ich odjazdu (oczywiście czas rzeczywisty). Dzięki wymienionym wyżej udogodnieniom pasażerowie mogą faktycznie planować swoją podróż, mają bowiem wystarczającą ilość informacji. To chyba najważniejsza cecha systemu, gdyż zachęca ona do korzystania z komunikacji miejskiej, uatrakcyjnia ją dla jej głównych użytkowników i tych, którzy stanowią sens jej istnienia.

Planowanie, kontrola, zarządzanie
Jednak nie tylko pasażerowie odnoszą korzyści. ITS4mobility to również doskonałe narzędzie dla operatora i zarządców komunikacji miejskiej. Wszystkie pojazdy działające w systemie nieustannie przekazują informacje o swoim położeniu do centrum kontroli ruchu, gdzie zostają one przełożone na cyfrową mapę. Dzięki temu osoba kontrolująca komunikację miejską ma pełną wiedzę o tym, gdzie znajdują się wszystkie pojazdy, czy jadą zgodnie z rozkładem jazdy. Taką wiedzę ma również kierowca, który wie, czy powinien przyspieszyć (np. sterując sygnalizacją świetlną), czy też nieco zwolnić. Wszystkie dane dotyczące funkcjonowania komunikacji są gromadzone, a to umożliwia dokładną kontrolę funkcjonowania komunikacji zarówno przez przewoźnika, jak i przez zlecającego mu pracę przewozową zarządcę komunikacji miejskiej. Czasami na ulicach miast, przy przystankach możemy spotkać ludzi, którzy zapisują godziny przyjazdu i odjazdu autobusów. To prawdopodobnie kontrolerzy wysyłani przez zarządy transportu miejskiego, których zadaniem jest kontrola punktualności funkcjonowania komunikacji miejskiej. W razie wykrycia niezgodności z rozkładem jazdy, kiedy autobus pojawia się zbyt szybko lub zbyt późno względem rozkładu jazdy, przewoźnik zmuszony jest do zapłacenia kary, zazwyczaj ustalonej w umowie na świadczenie usług. Jest to dość kosztowny sposób kontroli i trudny do weryfikacji w przypadku, gdyby przewoźnik nie zgadzał się z zastrzeżeniami kontrolerów. Zastosowanie inteligentnego systemu transportu, takiego jak ITS4mobility rozwiązuje ten problem. Zarówno przewoźnik, jak i zarządca mają dostęp do tych samych danych, do zapisu funkcjonowania komunikacji, do statystyk, dzięki czemu nie ma mowy o nieporozumieniach. Ewentualne kary mogą być ustalone jak najbardziej obiektywnie. Szczegółowe statystyki to również doskonałe narzędzie dla planistów. Po dłuższym czasie obserwacji ławo wychwycić miejsca, gdzie grafik rozkładu jazdy jest źle skonstruowany, lub opóźnienia zdarzają się nagminnie. Dysponując takim narzędziem łatwiej wprowadzać zmiany optymalizujące funkcjonowanie komunikacji miejskiej.

Kierowca i autobus
Bezpieczeństwo pasażerów autobusu zależy w dużej mierze od kierowcy. Stworzenie mu optymalnych warunków do pracy jest więc zagadnieniem kluczowym. Takie warunki zastaje on w autobusie, który działa w systemie ITS4mobility. Dzięki stałej informacji o położeniu autobusu kierowca jest na bieżąco informowany o stopniu odchylenia od rozkładu jazdy. Gdy to odchylenie jest znaczne ma on możliwość sterowania sygnalizacją świetlną na skrzyżowaniach, dzięki czemu może dzięki sprawniejszemu pokonaniu skrzyżowania nadrobić opóźnienie. Stały kontakt z dyspozytorem podnosi bezpieczeństwo kierowcy i pasażerów. W razie zagrożenia naciśnięcie przycisku alarmowego natychmiast odnotowane zostaje w centrum kontroli ruchu, a kontroler dysponując informację o położeniu autobusu może bezzwłocznie wezwać pomoc. Kierowca kontaktuje się z dyspozytorem oczywiście nie tylko w sytuacji zagrożenia. Wyświetlacz, który znajduje się na desce rozdzielczej służy do odbierania informacji tekstowych od dyspozytora, daje także możliwość wysyłania własnych informacji w odwrotnym kierunku. Ta dwustronna komunikacja eliminuje ryzyko jakichkolwiek nieporozumień.

ITS4mobility - elementy składowe
ITS4mobility jest systemem niezależnym od typu autobusów. Może być instalowany zarówno w autobusach Volvo, jak i w pojazdach innych marek. Jego głównym elementem, rdzeniem, jest system centralny, który koordynuje pracę poszczególnych elementów, zawiaduje nimi, gromadzi informacje i umożliwia ich wysyłanie. Drugi kluczowy element to bezprzewodowa łączność, realizowana przy użyciu jednego z wielu dostępnych protokołów, między innymi GSM i GPRS. System nie mógłby działać również bez urządzeń zainstalowanych w autobusach, które służą do komunikacji na linii kierowca (autobus) - dyspozytor. Takie urządzenia to np. interfejs AIC, który może być instalowany w Volvo 8700. Jak mówi Göran Varosy, do tej pory Volvo Mobility Systems sprzedawało i wdrażało samą podstawę systemu - układ centralny. Tak właśnie było w przypadku Geteborga. Ostatnio system ITS4mobility został jednak wdrożony w pełnej wersji, obejmującej zarówno system centralny, jak i dostosowane do potrzeb przewoźnika interfejsy AIC znajdujące się w autobusach. Nabywcą systemu jest norweskie miasto Tromsö. System ten obejmuje 17 autobusów (w tym 14 autobusów Volvo i 3 marki Scania). Porównanie wielkości obu systemów - tego z Geteborga i z Tromsö pokazuje, że ITS4mobility to system, który może mieć zastosowanie zarówno w małej skali, jak i obejmować setki pojazdów i przystanków. Wszystko zależy od potrzeb przewoźnika, a właściwie miasta. Co więcej jest to system modułowy, w którym nie ma konieczności wdrażania jego pełnej wersji. Można wybrać jedynie elementy najbardziej potrzebne w danym układzie komunikacyjnym.
Volvo Mobility System oferuje również pakiet ITS4start, który obejmuje takie funkcje, jak kontrola poprzez AIC zewnętrznych wyświetlaczy w autobusie, sterowanie wyświetlaniem nazw kolejnych przystanków, dźwiękową informację o nazwie najbliższego przystanku i informacje na temat punktualności przekazywane kierowcy.
W ten sposób można zapoczątkować tworzenie inteligentnego systemu transportu.

Zbigniew Rusak, główny specjalista ds. rozwoju w MPK Poznań Sp. z o.o. na temat rynku ITS w Polsce:
Poznań jest jedynym miastem w Polsce eksploatującym komputerowy system zarządzania taborem (ITS lub AVMS - Advanced Vechicle Managment System). Lokalizacja pojazdu realizowana jest metodą logiczną na bazie porównania 3 parametrów: drogi, czasu i impulsu otwarcia drzwi. Informacja o położeniu pojazdu przekazywana jest drogą radiową do serwera Centrali Nadzoru Ruchu, gdzie jest wizualizowana na schemacie sieci komunikacyjnej Poznania i przekazywana na monitor stanowiska dyspozytorskiego. Należy podkreślić, że komputer pokładowy zastosowany w poznańskich autobusach, steruje pracą wszystkich urządzeń pokładowych takich, jak kasowniki, tablice kierunkowe, akustyczne systemy zapowiadające z funkcją powiadomienia osób niewidomych o numerze i kierunku autobusu podjeżdżającego na przystanek oraz radiotelefonem. Czynności kierowcy związane z obsługą komputera pokładowego ograniczają się do wyboru numeru linii i numeru brygady przed wyjazdem na trasę. Komunikacja kierowcy z komputerem odbywa się za pomocą terminala wyposażonego w duży ciekłokrystaliczny ekran LCD i zminimalizowaną liczbę przycisków. Kierowca jest na bieżąco informowany o nazwie następnego przystanku, odchyleniu od realizowanego rozkładu jazdy i stanie urządzeń pokładowych. Na końcówce komputer automatycznie zmienia informacje na tablicach kierunkowych. Komputer zawiera wszystkie rozkłady jazdy realizowane przez 220 autobusów dziennie, co pozwala dyspozytorowi w razie potrzeby skierować autobus na dowolną linię.
Systemy oferowane w chwili obecnej bazują coraz szerzej na lokalizacji satelitarnej GPS. Warto jednak dodać, że Poznań rozpoczął pracę nad systemem w 1997 roku, kiedy to USA udostępniało w zastosowaniach cywilnych jedynie dwa kanały, co skutkowało dokładnością +/- 100 - 150 m. Należy podkreślić, że wykorzystując najbardziej zaawansowaną funkcję systemu - oddziaływania na sygnalizację świetlną na skrzyżowaniach wymagana jest dokładność lokalizacji rzędu 5 metrów. Dopiero udostępnienie trzeciego kanału w 2000 roku pozwoliło systemom satelitarnym na osiągnięcie dokładności porównywalnej z lokalizacją logiczną.
Obok Poznania, podobny system eksploatuje Przedsiębiorstwo Komunikacji Tramwajowej w Katowicach. W tym jednak przypadku w pamięci komputera umieszczony jest jedynie rozkład jazdy na dany dzień pracy. Należy także wspomnieć o komputerowo wspomaganych systemach łączności radiowej z funkcją satelitarnej lokalizacji pojazdu. Systemy takie eksploatują m.in. PKS Lubin i MPK Olsztyn oraz Tramwaje Warszawskie. Prace nad wdrożeniem systemów AVMS prowadzi także MZA Warszawa oraz przewoźnicy z Łodzi, Krakowa i Gdańska.
Ta krótka charakterystyka polskiego rynku pokazała, że istnieje w naszym kraju zapotrzebowanie na tego typu systemy. Konieczność ich montowania wymusi życie. Należy podkreślić, że systemy ITS poprawiają bezpieczeństwo pracy prowadzących i samych podróżnych. W przypadku napadu, dyspozytor natychmiast uzyskuje wiedzę na temat miejsca postoju pojazdu, a włączony podsłuch pozwala poinformować policję o aktualnie panującej sytuacji przed ich przyjazdem na miejsce zdarzenia. Dla przykładu, gdy we wrześniu ubiegłego roku uprowadzono autobus z Ronda Rataje w Poznaniu, funkcja lokalizacji pozwoliła go odzyskać już po 15 minutach. Sprawca wjechał wprost na przygotowaną przez Policję blokadę.
Inną niezwykle istotną w dużych miastach funkcją jest wprowadzenie tzw. programów przyśpieszających. Funkcja ta dzięki wdrożeniu priorytetu dla autobusów na skrzyżowaniach pozwala zaoszczędzić od 10 do 15% taboru oraz zwiększyć prędkość eksploatacyjną pojazdu, co wpływa na podniesienie jakości usług i zwiększenie konkurencyjności tego środka transportu w odniesieniu do samochodu osobowego.
Jednak podstawowym elementem opisywanych systemów jest zarządzanie pojazdami w czasie rzeczywistym, umożliwiające dyspozytorowi szybką reakcję w przypadku powstania zakłóceń. Przynosi to wymierne korzyści materialne, ponieważ coraz częściej stawka za usługę przewozową jest zależna od punktualności. W przypadku przekroczenia zadanej tolerancji, opóźniony kurs traktowany jest przez organizatora jako niezrealizowany za który nie wpłyną pieniądze do kasy przewoźnika.
Z ekonomicznego punktu widzenia dynamiczny rozwój elektroniki powoduje, że komponenty systemu z roku na rok są coraz tańsze. Ponieważ w chwili obecnej elektroniczne tablice kierunkowe i kasowniki są standardowym wyposażeniem autobusu miejskiego, koszt wdrożenia systemu ogranicza się do montażu komputera pokładowego, współpracującego z nim środka łączności (radio konwencjonalne, radio trunckingowe, telefon komórkowy z modułem GPRS) i okablowania oraz zakupu sprzętu i oprogramowania dla jednego lub kilku stanowisk dyspozytorskich. W chwili obecnej cena komputera pokładowego wraz z okablowaniem waha się w granicach od 2 do 5% wartości autobusu. Relacja ta pokazuje, że najlepszym momentem do wprowadzania tego typu systemów jest zakup większej partii autobusów fabrycznie wyposażonych we wszelkie konieczne urządzenia. Z kolei koszt wyposażenia Centrali Ruchu w zależności od zakresu funkcjonalnego oprogramowania odpowiada wartości 3 - 8 autobusów niskopodłogowych. Przy tych relacjach duże miasta decydować się będą na własną centralę, natomiast małe eksploatujące do 30 pojazdów być może będą preferować outsourcing, gdzie wizualizacja położenia pojazdów dostępna będzie na stanowisku dyspozytora poprzez internet z serwera stanowiącego własność dostawcy systemu.
Należy przewidywać, że wstąpienie Polski do Unii, jak również jak to ma miejsce w przypadku Volvo, oferowanie tego typu systemów przez producentów pojazdów, wpłynie na przyspieszenie prowadzania systemów ITS w naszym kraju.

Tekst ukazał się w piśmie GloBUS nr. 10 - magazynie użytkowników i miłośników autobusów Volvo.


Spodobał Ci się ten artykuł? To polub nas na
Sprawdź też:
Volvo
telemetria
ITS
ITS4mobility
Zapraszamy do dyskusji także na naszym profilu ! W jednym miejscu wszystkie środki transportu publicznego!

Dodaj komentarz

Aby móc dodawać komentarze należy się zalogować
Portal TransInfo.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść zamieszczanych komentarzy. Mechanizm komentowania służy merytorycznej dyskusji dotyczącej informacji oraz materiałów umieszczanych w Portalu TransInfo.pl. Pragnąc przestrzegać obowiązującego prawa oraz zachować merytoryczny charakter dyskusji informujemy, że komentarze pozamerytoryczne, obraźliwe, utrzymane w tonie lekceważącym osoby trzecie lub zawierające jednoznaczne oskarżenia wobec tych osób będą usuwane. InfoBus zastrzega również sobie prawo redakcji bądź skrótów pojawiających się na portalu opinii.

Twój planner podróży


Z:
DO:
DATA
ODJAZDU
CZAS
ODJAZDU

SZUKAJ
Newsletter

Firma "JMK analizy rynku transportowego" oferuje na bieżąco aktualizowaną informację przetargową w zakresie dostaw taboru szynowego, autobusowego oraz obsługi linii komunikacyjnych. Wykup dostęp on-line!
Aktualizowane co miesiąc raporty na temat liczby zarejestrowanych nowych oraz używanych autobusów w Polsce to kompendium wiedzy na temat tego segmentu gospodarki. Analizy zawierają m.in. szczegółowe...
Sprawdź nasz nowy cennik reklamowy na rok 2019 Nasz portal działa w branży transportu publicznego od 2001 roku. Początkowo - tylko pod nazwą InfoBus.pl - obejmował tylko tematykę autobusową....