Subskrypcja

Jeśli chcesz otrzymywać codzienny newsletter serwisu Transinfo.pl zapisz się na naszą listę.


zapisz się

Najczęściej czytane

Grzegorz Pluta

Grzegorz Pluta

Deski rozdzielcze typu FAP oraz MOKI autobusów Solaris Man Neoplan Mercedes i inne


Opublikowano: 2014-06-27 22:04:11 czytano 29873 razy
Współczesne autobusy są wyposażone w szereg urządzeń elektronicznych, na swoim blogu pisałem już o systemach informacji pasażerskiej, teraz przybliżę temat pulpitów kierowcy.

W tym artykule przedstawię najbardziej popularne wersje, które występują w pojazdach poruszających się w kraju. W autobusach produkowanych od 1997 roku występuje już deska rozdzielcza cyfrowa, najczęściej występują dwa rodzaje desek rozdzielczych, obie spełniają podobne funkcje, lecz trochę się od siebie różnią. Są to deski typu FAP - najczęściej możemy je spotkać w pojazdach Mercedes-Benz, MAN oraz deski typu MOKI - które z kolei głównie występują w markach Solaris i Neoplan. Urządzenia te występują zarówno w pojazdach miejskich, jak i turystycznych. Cechą charakterystyczną desek rozdzielczych jest wyświetlacz LCD, który pokazuje za pomocą ikonek oaz tekstów informację dotyczące pracy poszczególnych systemów. Zastępuje on szereg kontrolek oraz wskaźników, które były w starych konstrukcjach, w tej wszystko zwarte jest w jednym urządzeniu. Na fotografiach poniżej zdjęcia pulpitów.


fot. 1. Deska rozdzielcza typu FAP .


fot. 2.  Deska typu MOKI .

Na zdjęciach od razu widać różnicę pomiędzy konstrukcjami FAP a MOKI. Ta druga jest bardziej rozbudowana technicznie. MOKI występuje nawet w wersji z kolorowym wyświetlaczem, jest również wersja 16 oraz 32 bitowa. Urządzenia po za tym, że mają podobny wyświetlacz, różnią się od siebie odmienną konstrukcją techniczną. Deski oprócz tego, że pokazują różne komunikaty i wskazania spełniają również inna funkcję, są zarazem multiplekserem. Oznacza to, że wszystkie przyciski, przełączniki, kontrolki są obsługiwane właśnie przez ten multiplekser zwany DMUX. Producentem obydwóch typów pulpitów jest ten dział firmy SIEMENS - VDO KIENZLE. Jeżeli widzimy autobus, który wyposażony jest w pulpit cyfrowy to musimy wiedzieć, że taki pulpit nigdy nie jest urządzeniem samodzielnym. Zawsze występuje tutaj jednostka nadrzędna, czyli komputer pokładowy oraz kilka multiplekserów. Ich liczba zależy od stopnia skomplikowania instalacji elektrycznej pojazdu. Cały system to pełna obsługa instalacji elektrycznej, zamiast wielkiej ilości przekaźników zastosowano multipleksery w skrócie MUX, to one posiadają wejścia dla sygnałów oraz wyjścia do odbiorników, dlatego też w przypadku awarii np. żarówki jest ona sygnalizowana na pulpicie za pomocą komunikatu. Główny program pojazdu znajduje się w komputerze centralnym, ale część komunikatów a czasem nawet znaczna większość znajduje się w oprogramowaniu całej deski. Wszystkie elementy składowe komunikują się za pomocą magistrali CAN. Wyróżniamy kilka takich w autobusach i tak: POWER CAN to system silnik, skrzynia biegów, układ ABS , EBS oraz ECAS. To także system bezpieczeństwa - jeśli którykolwiek z elementów nie działa, pojazd nie pojedzie. System komunikacji z multiplekserami to CAN 1 oraz CAN 2, są dwa zespoły multiplekserów i jedne maja numerację 1,1 itd.  A drugie od 2,1 itd.. Najważniejszy to INFO CAN czyli deska - pulpit oraz komputer centralny , to deska w momencie gdy przekręcamy kluczyk "Budzi" cały system do pracy. To też deska rozdzielcza to integralna część systemu pojazdu bez której to autobus nie pojedzie.  Istnieje jeszcze osobna magistrala CAN do sterowania drzwi oraz układu ogrzewania i klimatyzacji.


fot. 3. Komputer ZR oraz multiplekser .

Kolorowe wiązki tzw. Skrętki to instalacja magistrali CAN. I tak np.: włączamy kierunkowskaz , sygnał przełącznika jest podawany do DMUX deski rozdzielczej,  przekazywana informacja jest za pomocą szyny INFO CAN do komputera ZR , a ten już też za pomocą magistral CAN 1 i 2 podaję informację na odpowiednie multipleksery (MUX). Program sterujący tworzy się na specjalnym oprogramowaniu firmy SIEMENS nazywa się KIBES . Niestety sam program to nie wszystko , samym programem możemy wgrać gotowe pliki oraz zdiagnozować działanie systemu , nie możemy tworzyć oraz wprowadzać zmian. By to robić trzeba mieć specjalny klucz sprzętowy . W Polsce niewiele osób posiada takowy klucz. Posiadają go także fabryki autobusów.
Znaczna część autobusów użytkowanych w naszym kraju jest sprowadzana z Zachodu oraz Skandynawii. Duża niedogodność polega na tym że system na wprowadzony język taki w jakim kraju pojazd był użytkowany. Da się temu zaradzić i do samej deski typu FAP da się wgrać polski język i ta część komunikatów, która jest zawarta w samej desce będzie w naszym języku. Często wyświetlacze są nieczytelne , uszkodzony jest element LCD który tez się da wymienić .  Serwisy firmowe autobusów zawsze oferują wymianę całej deski, której koszt często sięga 11 tys. PLN. Leży to też w interesie samego producenta czyli VDO, która to firma nie chcą ich naprawiać tylko wymienić na nowe. Natomiast koszt wymiany wyświetlacza to 10% ceny nowej deski, czyli jest zdecydowana różnica. Z własnej praktyki znam te urządzenia i wiem, że można im przywrócić funkcjonalność oraz czytelność. Ponadto w deskach typu MOKI często uszkadza się moduł DMUX. To  też się da naprawić. Poniżej zdjęcia które pokazują uszkodzony wyświetlacz oraz efekt po naprawie.


fot. 4. Typowe uszkodzenie wyświetlacza.


fot. 5. Po naprawie i wgraniu polskiej wersji językowej. Wyświetlacz w autobusie MAN .


fot. 6. Wyświetlacze spełniać muszą normy wymiaru oraz odporności na temperaturę . Zakres pracy jest od -35 do +85 stopni C


fot. 7. Stosuję również wyświetlacz w innym odcieniu podświetlenia. Oba spełniają wszystkie kryteria i pracują już po kilka lat bez awaryjnie.

Oczywiście technika rozwija się i nowsze pojazdy posiadają deski bardziej zaawansowane, które maja po trzy wyświetlacze kolorowe oraz panele dotykowe zamiast przycisków. Są to póki co nowości ale pewnie niebawem wejdzie to do seryjnej produkcji. Poniżej zdjęcie takiej deski rozdzielczej przypominającej bardziej kokpit samolotu niż autobusu.


 fot. 8. Deska w autobusie Solaris UB12 Hybrid.

W pojazdach od 2006 roku stosuję się deskę tzw. 32 bitową. Jest to nowe rozwiązanie pomimo iż wygląda samo urządzenie tak samo, ale producent zastosował tutaj szybszy i bardziej rozbudowany procesor oraz wyświetlacz LCD nowszej konstrukcji . W tych 32 bitowych wyświetlaczach usterki zdarzają się podobne, czyli awaria DMUX oraz bardzo często znika górna lub dolna część ekranu - to uszkodzenie elementu LCD. Większość tych awarii wynika ze wstrząsów, drgań nasze nawierzchnie dróg jeszcze pozostawiają wiele do życzenia.  Autobus jeździ w każdych warunkach czy to zima czy lato, więc temperatura też ma wpływ na trwałość. Elektronika nie lubi wilgoci ani nadmiernej temperatury.  Nowoczesne pojazdy i w tym też autobusy są nafaszerowane elektroniką i czy się to nam podoba czy nie, tak już będzie. Postęp techniczny porusza się szybko do przodu. I takie autobusy jak Solarisy w paryskiej wersji BHNS staną się za niedługo codziennością. To tylko kwestia czasu. Mam nadzieje że troszkę przybliżyłem temat pulpitów kierowców oraz samej idei systemu cyfrowego sterowania , jeśli będzie zainteresowanie chętnie napiszę więcej na ten temat. Więcej informacji oraz zdjęć można znaleźć u mnie na stronie http://www.speacetronic.pl.

Grzegorz Pluta
speacetronic@neostrada.pl,
http://www.speacetronic.ubf.pl
mob. +48 606 707 133

Treści zamieszczane w blogach są opiniami poszczególnych autorów i za ich treść Redakcja portalu TransInfo.pl nie ponosi odpowiedzialności
Komentarze (3)
Dubi2013-02-22 11:30:54
Tak bardzo chciałabym wiedzieć do czego służą przyciski po prawej od czerwonego przycisku do otwierania drzwi. Czy ktoś mógłby mi wyjaśnić? Całą drogę do pracy się nad tym zastanawiałam.
speacetronic2013-02-25 08:49:42
Jeden służy do blokowania połówki drzwi przednich , a drugi do łączenia tzw przyzwolenia otwarcia drzwi drugich i trzecich przez przyciski na słupkach , czyli przez pasażera.
Mirek N.2013-06-05 18:11:29
Jeśli MPK Poznań nie korzysta z Pana usług to ja się dziwię, bo wyświetlacze które znajdują się na desce rozdzielczej kupują po ok 2000tys. I jeszcze link do autobusu co jest powodem, że 9 tka nie wyświetla się całkiem? http://poznanskie-autobusy.pl/fotografia4465.htm
Dodaj komentarz (może pojawić się z 15 minutowym opóźnieniem)




InfoBus nie ponosi odpowiedzialności za treść zamieszczanych komentarzy.Mechanizm komentowania służy merytorycznej dyskusji dotyczącej informacji oraz materiałów umieszczanych w portalu infobus.pl. Pragnąc przestrzegać obowiązującego prawa oraz zachować merytoryczny charakter dyskusji informujemy, że komentarze pozamerytoryczne, obraĽliwe, utrzymane w tonie lekceważącym osoby trzecie lub zawierające jednoznaczne oskarżenia wobec tych osób będą usuwane. InfoBus zastrzega również sobie prawo redakcji bądĽ skrótów pojawiających się na portalu opinii.

Redakcja

Karol Wach
Karol Wach
redaktor prowadzący
Aleksander Kierecki
Aleksander Kierecki
redaktor naczelny
Kontakt:
a.kierecki@transinfo.pl
+ 48 71 750 1976
+ 48 506 03 71 71
Załóż swój blog

Polecamy czasopisma

Prawo

Bartosz Mazur
Bartosz Mazur
1 Czerwca 2013, 23:53:52 czytane 11307 razy 0 komentarzy RSS wpisy

Na gorąco

Karol Wach
Karol Wach
KaWa na ławie
16 Maja 2014, 15:41:13 czytane 1973 razy 2 komentarzy RSS wpisy

Zarządzanie

Wojciech Bąkowski
Wojciech Bąkowski
20 Stycznia 2014, 13:49:13 czytane 5577 razy 1 komentarzy RSS wpisy
Michał Wolański
Michał Wolański
29 Maja 2013, 9:46:01 czytane 9423 razy 8 komentarzy RSS wpisy
Adam Fularz
Adam Fularz
19 Września 2012, 11:55:08 czytane 12663 razy 11 komentarzy RSS wpisy
Tomasz Adamkiewicz
Tomasz Adamkiewicz
Słupsk i transport publiczny
18 Kwietnia 2011, 21:32:39 czytane 23280 razy 2 komentarzy RSS wpisy
Przemysław Lewicki
Przemysław Lewicki
Szczecinek i komunikacja publiczna
6 Listopada 2010, 10:58:29 czytane 26592 razy 6 komentarzy RSS wpisy

Technika

Grzegorz Pluta
Grzegorz Pluta
Systemy Informacji Pasażerskiej
27 Czerwca 2014, 22:04:11 czytane 29873 razy 3 komentarzy RSS wpisy

Busblogi

Szymon Klemba
Szymon Klemba
Transport zbiorowy w aglomeracji łódzkiej
16 Grudnia 2011, 22:38:26 czytane 9516 razy 1 komentarzy RSS wpisy
Marek Sieczkowski
Marek Sieczkowski
Być kierowcą
13 Stycznia 2012, 15:07:17 czytane 7325 razy 1 komentarzy RSS wpisy
Andrzej Pionka
Andrzej Pionka
Za zachodnią granicą
1 Sierpnia 2012, 23:58:39 czytane 6245 razy 2 komentarzy RSS wpisy